fbpx
Wikipedia

Souletin dialect

Souletin or Zuberoan (Basque: Zuberera) is the Basque dialect spoken in Soule, France.

Zuberoan Basque
Souletin
Zuberera
RegionSoule, France;
Roncal-Salazar, Spain
Native speakers
(8,700 cited 1991)
Basque (language isolate)
  • Zuberoan Basque
Language codes
ISO 639-3bsz (deprecated for eus in 2007)
Glottologbasq1250
French Souletin

Contents

In English sources, the Basque-based term Zuberoan is sometimes encountered. In Standard Basque, the dialect is known as zuberera (the province name Zuberoa and the language-forming suffix -era). Various local forms are üskara, xiberera and xiberotarra. In French, it is known as souletin. In Spanish, the dialect is called souletino or suletino.

The southern dialect Roncalese was sometimes included within Zuberoan. A Basque language variety close to Zuberoan may have extended more to the east, into the Central Pyrenees, as attested by placenames and historical records about the Basque peoples (Wascones, qui trans Garonnam et circa Pirineum montem habitant, 'Vascons, who reside beyond [river] Garonne and around the Pyrenees' in the Royal Frankish Annals[citation needed]).

Zuberoan is marked by influences from Occitan (in particular the Béarnese dialect), especially in the lexicon. In contrast to other Basque dialects, which have five vowels, Zuberoan has six, with an (written ü) markedly noticeable to speakers of other varieties of Basque. However, the sixth vowel may have resulted from an influence of the Béarnese vowel shift some centuries ago instead of being an ancient vowel lost in other dialects of Basque.

Another distinct characteristic is the use of xuka verb forms, a form of address including in third person verbs the interlocutor marker embedded in the auxiliary verb: jin dajin düxü (s/he came → s/he came to you).

This example of the "Orreaga" ballad composed by Arturo Campion shows some differences between this dialect and the standard Basque (Euskara batua).

Zuberoan Euskara batua (Standard Basque)
I
Gaiherdi da.

Errege Karloman Auritz-berrin dago bere armadareki;

zelü ülhünian ezta ageri, ez argizagi, ez izarrik;

hürrünian sügar handi batzük argitzen die mendiartetan;

Frantzesak khantatzen ari dira herrian;

Altabizkarreko üngürünetan entzüten dira

otsoen izigarriko orroak,

eta holatan Üskaldünek zorrozten dütie

beren eztenak eta aizkorak

Ibañetako harri eta harbochietan.


II
Khechü eta erreus, Karlomanek eztezake loik har.

Ohe saihetsian bereter batek irakurten dü

amoriozko khuntü bat;

hürrünchiago Arrolan gaitzak argitzen dü

bere Dürandal ezpata famatia,

eta Türpin archebisko hona ari dá

Jinkoaren Ama saintiari othoitzen.


III
Bereter maytia, — dio Errege Karlomanek;

— zer dá gaiazko isiltarzüna hausten dian herots hori?

— Jauna,— ihardesten deio bereterrak;

— Iratiko, ichasoa beno zabalago den,

oihaneko ostoak dira aiziak erabilten.

— Ah! haur maytia, heriotziaren deihadarra üdüri dik,

eta ene bihotza lazten dük.


IV
Gaia osoki ülhün da.

Argizagirik ez izarrik ezta ageri zelietan;

hürrünian sügar handi batzük argitzen die mendiartetan;

Frantzesak ló daude Auritz-berrin:

Altabizkarreko üngürünetan otsoak orroaz ari dira,

eta Üskaldünek zorrozten dütie bere eztenak

eta aizkorak Ibañetáko harroketan.


V
Zer dá herots hori?

— galdatzen dü berriz Karlomanek,

eta bereterrak, loaz egochirik, ezteio ihardesten.

— Jauna, — dio Arrolan azkarrak;

mendiko ur-turrusta da,

Andresaroko artaldiaren marrakak.

— Intziri bat üdüri dü, — ihardesten dü Errege Frantzesak.

— Egia dá, Jauna, — dio Arrolanek;

— herri hunek nigar eglten dü gützaz orhitzen denian.


VI
Khechüeriareki Karlomanek ezin dezake loa bil;

zelü lürrak argigabe dira;

otsoak orrokoz ari dira Altabizkarren;

Üskaldünen eztenek eta aizkorek

distiatzen die Ibañetako haritzartetan.


VII
Ah! — dio hasperenez Karlomanek.

— Eztezaket loa bil; suharrak erratzen nai.

Zer da herots hori?

— Eta Arrolanek, loaz egochirik, ezteio ihardesten.

— Jauna, — dio Türpin honak;

othoi ezazü, othoi-ezazü eneki.

Herots hori Üskaldünen gerla-ahairia dá,

eta hau da gure omen handiaren azken egüna.


VIII
Ekhiak argitzen dütü mendiak.

Garhaiturik ihesi doa Karloman,

«bere hegats beltz eta kapa gorriareki».

Haurrak eta emaztiak dantzan ari dira boztarioz Ibañetan.

Ezta atzerik Uskal-Herrian,

eta menditarren oihiak heltzen dirá zelietarano.

I
Gauerdia da.

Errege Karloman Aurizberrin dago bere armadarekin;

zeru ilunean ez da ageri, ez ilargi, ez izarrik;

urrunean sugar handi batzuk argitzen dira mendi arteetan;

Frantsesak kantatzen ari dira herrian;

Altabizkarreko inguruneetan entzuten dira

otsoen izugarrizko orroak,

eta horrela euskaldunek zorrozten dituzte

beren eztenak eta aizkorak

Ibañetako harri eta harkaitzetan.


II
Kexu eta artega, Karlomanek ez dezake lorik har.

Ohe saihetsean bereter batek irakurtzen du

amodiozko kontu bat;

urrunxeago Arrolan gaitzak argitzen du

bere Durandal ezpata famatua,

eta Turpin artzapezpiku ona ari zaio

Jainkoaren Ama sainduari otoitzen.


III
Bereter maitea, — dio Errege Karlomanek;

— zer da gaueko isiltasuna hausten duen zalaparta hori?

— Jauna,— erantzuten dio bereterrak;

— Iratiko, itsasoa baino zabalago den,

oihaneko hostoak dira haizeak erabiltzen.

— Ah! haur maitea, heriotzaren deiadarra irudi dik,

eta ene bihotza lazten duk.


IV
Gaua osoki iluna da.

Ilargirik ez izarrik ez da ageri zeruetan;

urrunean sugar handi batzuk argitzen dira mendiartetan;

Frantsesak lo daude Aurizberrin:

Altabizkarreko inguruneetan otsoak orroz ari dira,

eta Euskaldunek zorrozten dituzte beren eztenak

eta aizkorak Ibañetako arroketan.


V
Zer da zalaparta hori?

— galdetzen du berriz Karlomanek,

eta bereterrak, loaz egotzirik, ez dio erantzuten.

— Jauna, — dio Arrolan indartsuak;

mendiko ur-zorrotada da,

Andresaroko artaldearen marrakak.

— Auhen bat irudi du, — erantzuten du Errege frantsesak.

— Egia da, Jauna, — dio Arrolanek;

— herri honek negar egiten du gutaz oroitzen denean.


VI
Kexuekin Karlomanek ezin dezake loa bil;

zeru lurrak argigabe dira;

otsoak orroz ari dira Altabizkarren;

Euskaldunen eztenak eta aizkorak

distiratzen dira Ibañetako haritz arteetan.


VII
Ah! — dio hasperenez Karlomanek.

— Ez dezaket loa bil; suharrak erretzen nau.

Zer da zalaparta hori?

— Eta Arrolanek, loaz egotzirik, ez dio erantzuten.

— Jauna, — dio Turpin onak;

otoitz egin, otoitz egin enekin.

Zalaparta hori Euskaldunen gerla-doinua da,

eta hau da gure omen handiaren azken eguna.


VIII
Eguzkiak argitzen ditu mendiak.

Garaiturik ihesi doa Karloman,

«bere hegats beltz eta kapa gorriarekin».

Haurrak eta emazteak dantzan ari dira boztarioz Ibañetan.

Ez da atzerik Euskal Herrian,

eta menditarren oihuak heltzen dira zeruetaraino.

  1. Written around 1880 by Emmanuel Intxauspe.
  1. Souletin at Ethnologue (15th ed., 2005)
  2. "bsz | ISO 639-3". iso639-3.sil.org. SIL International. 2020. Retrieved18 April 2021. Retirement Remedy: Merge into Basque [eus]
  3. Campion, A (1971). Orreaga. Balada escrita en el dialecto guipuzcoano, acompañada de versiones a los dialectos bizcaino, labortano y suletino y de diez y ocho variedades dialectales de la region bascongada de Nabarra desde Olazagutia hasta Roncal, Separated edition of the La Gran Enciclopedia Vasca, pg 33.

Souletin dialect
Souletin dialect Language Watch Edit Souletin or Zuberoan Basque Zuberera is the Basque dialect spoken in Soule France Zuberoan BasqueSouletinZubereraRegionSoule France Roncal Salazar SpainNative speakers 8 700 cited 1991 1 Language familyBasque language isolate Zuberoan BasqueLanguage codesISO 639 3bsz deprecated for eus in 2007 sup id cite ref bsz 2 0 class reference a href cite note bsz 2 2 a sup Glottolog a rel nofollow class external text href http glottolog org resource languoid id basq1250 basq1250 a French Souletin Contents 1 Name 2 Distribution 3 Features 4 Example 5 Notes 6 References 7 See alsoName EditIn English sources the Basque based term Zuberoan is sometimes encountered In Standard Basque the dialect is known as zuberera the province name Zuberoa and the language forming suffix era Various local forms are uskara xiberera and xiberotarra In French it is known as souletin In Spanish the dialect is called souletino or suletino Distribution EditThe southern dialect Roncalese was sometimes included within Zuberoan A Basque language variety close to Zuberoan may have extended more to the east into the Central Pyrenees as attested by placenames and historical records about the Basque peoples Wascones qui trans Garonnam et circa Pirineum montem habitant Vascons who reside beyond river Garonne and around the Pyrenees in the Royal Frankish Annals citation needed Features EditZuberoan is marked by influences from Occitan in particular the Bearnese dialect especially in the lexicon In contrast to other Basque dialects which have five vowels Zuberoan has six with an y written u markedly noticeable to speakers of other varieties of Basque However the sixth vowel may have resulted from an influence of the Bearnese vowel shift some centuries ago instead of being an ancient vowel lost in other dialects of Basque Another distinct characteristic is the use of xuka verb forms a form of address including in third person verbs the interlocutor marker embedded in the auxiliary verb jin da jin duxu s he came s he came to you Example EditThis example of the Orreaga 3 ballad composed by Arturo Campion shows some differences between this dialect and the standard Basque Euskara batua Zuberoan note 1 Euskara batua Standard Basque I Gaiherdi da Errege Karloman Auritz berrin dago bere armadareki zelu ulhunian ezta ageri ez argizagi ez izarrik hurrunian sugar handi batzuk argitzen die mendiartetan Frantzesak khantatzen ari dira herrian Altabizkarreko ungurunetan entzuten dira otsoen izigarriko orroak eta holatan Uskaldunek zorrozten dutie beren eztenak eta aizkorak Ibanetako harri eta harbochietan II Khechu eta erreus Karlomanek eztezake loik har Ohe saihetsian bereter batek irakurten du amoriozko khuntu bat hurrunchiago Arrolan gaitzak argitzen du bere Durandal ezpata famatia eta Turpin archebisko hona ari da Jinkoaren Ama saintiari othoitzen III Bereter maytia dio Errege Karlomanek zer da gaiazko isiltarzuna hausten dian herots hori Jauna ihardesten deio bereterrak Iratiko ichasoa beno zabalago den oihaneko ostoak dira aiziak erabilten Ah haur maytia heriotziaren deihadarra uduri dik eta ene bihotza lazten duk IV Gaia osoki ulhun da Argizagirik ez izarrik ezta ageri zelietan hurrunian sugar handi batzuk argitzen die mendiartetan Frantzesak lo daude Auritz berrin Altabizkarreko ungurunetan otsoak orroaz ari dira eta Uskaldunek zorrozten dutie bere eztenak eta aizkorak Ibanetako harroketan V Zer da herots hori galdatzen du berriz Karlomanek eta bereterrak loaz egochirik ezteio ihardesten Jauna dio Arrolan azkarrak mendiko ur turrusta da Andresaroko artaldiaren marrakak Intziri bat uduri du ihardesten du Errege Frantzesak Egia da Jauna dio Arrolanek herri hunek nigar eglten du gutzaz orhitzen denian VI Khechueriareki Karlomanek ezin dezake loa bil zelu lurrak argigabe dira otsoak orrokoz ari dira Altabizkarren Uskaldunen eztenek eta aizkorek distiatzen die Ibanetako haritzartetan VII Ah dio hasperenez Karlomanek Eztezaket loa bil suharrak erratzen nai Zer da herots hori Eta Arrolanek loaz egochirik ezteio ihardesten Jauna dio Turpin honak othoi ezazu othoi ezazu eneki Herots hori Uskaldunen gerla ahairia da eta hau da gure omen handiaren azken eguna VIII Ekhiak argitzen dutu mendiak Garhaiturik ihesi doa Karloman bere hegats beltz eta kapa gorriareki Haurrak eta emaztiak dantzan ari dira boztarioz Ibanetan Ezta atzerik Uskal Herrian eta menditarren oihiak heltzen dira zelietarano I Gauerdia da Errege Karloman Aurizberrin dago bere armadarekin zeru ilunean ez da ageri ez ilargi ez izarrik urrunean sugar handi batzuk argitzen dira mendi arteetan Frantsesak kantatzen ari dira herrian Altabizkarreko inguruneetan entzuten dira otsoen izugarrizko orroak eta horrela euskaldunek zorrozten dituzte beren eztenak eta aizkorak Ibanetako harri eta harkaitzetan II Kexu eta artega Karlomanek ez dezake lorik har Ohe saihetsean bereter batek irakurtzen du amodiozko kontu bat urrunxeago Arrolan gaitzak argitzen du bere Durandal ezpata famatua eta Turpin artzapezpiku ona ari zaio Jainkoaren Ama sainduari otoitzen III Bereter maitea dio Errege Karlomanek zer da gaueko isiltasuna hausten duen zalaparta hori Jauna erantzuten dio bereterrak Iratiko itsasoa baino zabalago den oihaneko hostoak dira haizeak erabiltzen Ah haur maitea heriotzaren deiadarra irudi dik eta ene bihotza lazten duk IV Gaua osoki iluna da Ilargirik ez izarrik ez da ageri zeruetan urrunean sugar handi batzuk argitzen dira mendiartetan Frantsesak lo daude Aurizberrin Altabizkarreko inguruneetan otsoak orroz ari dira eta Euskaldunek zorrozten dituzte beren eztenak eta aizkorak Ibanetako arroketan V Zer da zalaparta hori galdetzen du berriz Karlomanek eta bereterrak loaz egotzirik ez dio erantzuten Jauna dio Arrolan indartsuak mendiko ur zorrotada da Andresaroko artaldearen marrakak Auhen bat irudi du erantzuten du Errege frantsesak Egia da Jauna dio Arrolanek herri honek negar egiten du gutaz oroitzen denean VI Kexuekin Karlomanek ezin dezake loa bil zeru lurrak argigabe dira otsoak orroz ari dira Altabizkarren Euskaldunen eztenak eta aizkorak distiratzen dira Ibanetako haritz arteetan VII Ah dio hasperenez Karlomanek Ez dezaket loa bil suharrak erretzen nau Zer da zalaparta hori Eta Arrolanek loaz egotzirik ez dio erantzuten Jauna dio Turpin onak otoitz egin otoitz egin enekin Zalaparta hori Euskaldunen gerla doinua da eta hau da gure omen handiaren azken eguna VIII Eguzkiak argitzen ditu mendiak Garaiturik ihesi doa Karloman bere hegats beltz eta kapa gorriarekin Haurrak eta emazteak dantzan ari dira boztarioz Ibanetan Ez da atzerik Euskal Herrian eta menditarren oihuak heltzen dira zeruetaraino Notes Edit Written around 1880 by Emmanuel Intxauspe References Edit Souletin at Ethnologue 15th ed 2005 bsz ISO 639 3 iso639 3 sil org SIL International 2020 Retrieved 18 April 2021 Retirement Remedy Merge into Basque eus Campion A 1971 Orreaga Balada escrita en el dialecto guipuzcoano acompanada de versiones a los dialectos bizcaino labortano y suletino y de diez y ocho variedades dialectales de la region bascongada de Nabarra desde Olazagutia hasta Roncal Separated edition of the La Gran Enciclopedia Vasca pg 33 See also EditBasque dialects Retrieved from https en wikipedia org w index php title Souletin dialect amp oldid 1049876468, wikipedia, wiki, book,

books

, library,

article

, read, download, free, free download, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, picture, music, song, movie, book, game, games.